🦊 Cách chuyển coin (MetaMask)

~8 phút đọc · Chỉ để tham khảo, không phải dự đoán

Trước khi bắt đầu — Bài viết này nói về điều gì

MetaMask là ứng dụng 'ví' để lưu trữ và gửi coin. Bạn có thể hình dung nó giống như một công cụ cho phép xem số dư và chuyển tiền đến nơi khác, tương tự ứng dụng ngân hàng.

Tuy nhiên có một điểm rất khác so với ngân hàng. Đó là không có tổng đài chăm sóc khách hàng để hoàn lại nếu bạn gửi nhầm. Coin đã gửi đi thì không thể hủy.

Vì vậy bài viết này tập trung vào việc gửi 'chậm rãi, an toàn'. Bạn chỉ cần làm theo thứ tự: Cài đặt → Khớp mạng lưới → Sao chép địa chỉ → Gửi → Hiểu về phí gas → Xác nhận giao dịch.

Chỉ cần nắm vững một lần cho đúng, thì từ đó về sau không hề khó.

Bước 1 — Cài đặt MetaMask và lưu giữ cụm từ khôi phục

MetaMask có thể dùng dưới dạng tiện ích mở rộng trên trình duyệt máy tính (Chrome, Edge, v.v.) hoặc ứng dụng trên điện thoại.

Cả hai đều là cùng một ví, và bạn có thể tạo ở một bên rồi sau đó khôi phục sang bên còn lại.

1. Chỉ cài đặt qua kênh chính thứcTrên máy tính, hãy cài tiện ích trình duyệt lấy từ metamask.io; trên điện thoại, hãy cài 'MetaMask' từ App Store/Google Play chính thức. Cẩn thận với ứng dụng giả mạo lấy từ quảng cáo tìm kiếm hay đường link lạ. Nếu nhập cụm từ khôi phục vào ví giả, bạn có thể mất sạch toàn bộ coin.
2. Tạo ví mớiLàm theo hướng dẫn để tạo ví và đặt mật khẩu. Mật khẩu này dùng để mở ứng dụng trên thiết bị này, chứ không phải chìa khóa để khôi phục bản thân chiếc ví.
3. Ghi lại cụm từ khôi phục (seed phrase)12 (hoặc 24) từ tiếng Anh sẽ hiện ra theo thứ tự. Đây chính là chìa khóa thật sự của ví. Hãy chép ra giấy đúng thứ tự và cất ở nơi an toàn. Dù thiết bị hỏng hay bạn xóa ứng dụng, chỉ cần có những từ này là có thể khôi phục lại ví.

Bước 2 — Khớp mạng lưới (phần dễ sai nhất)

Cùng một loại coin nhưng vẫn có thể di chuyển qua nhiều 'mạng lưới (con đường)' khác nhau. Ví dụ, USDT (Tether, một đồng coin neo theo giá trị đô la) có thể gửi qua mạng Ethereum, và cũng có thể gửi qua mạng Arbitrum, Tron hay BSC.

Bên gửi và bên nhận phải cùng một mạng lưới thì coin mới đến nơi. Dù địa chỉ trông giống nhau, nếu mạng lưới khác nhau thì coin sẽ lạc đường.

Vì vậy thứ tự rất quan trọng. Không phải bạn tự chọn, mà là bạn khớp MetaMask theo mạng lưới mà bên nhận (sàn giao dịch hay ví đối phương) chỉ định.

1. Kiểm tra mạng lưới ở bên nhậnMàn hình nạp tiền của sàn giao dịch thường có mục 'Network (mạng lưới)'. Ví dụ: Ethereum (ERC-20), Arbitrum One, BNB Smart Chain (BEP-20), v.v. Mạng lưới ghi ở đây chính là tiêu chuẩn.
2. Chọn cùng mạng lưới trong MetaMaskNhấn vào tên mạng lưới ở phía trên MetaMask rồi chọn mạng lưới giống hệt trong danh sách. Ethereum Mainnet đã được tích hợp sẵn.
3. Thêm mạng lưới nếu không có trong danh sáchMột số mạng như Arbitrum có thể phải tự thêm thủ công. Hãy thêm bằng thông tin chính xác có trong hướng dẫn chính thức của sàn hay những trang như chainlist, và đừng tự ý thay đổi các con số (như Chain ID).

Bước 3 — Sao chép địa chỉ nạp tiền từ bên nhận

Giờ là lúc lấy 'địa chỉ' mà coin sẽ đến. Địa chỉ là một chuỗi chữ và số dài, phức tạp, bắt đầu bằng '0x' (đối với dòng Ethereum).

Chỉ cần sai một ký tự cũng không được, nên tuyệt đối đừng gõ tay mà hãy dùng nút sao chép.

1. Mở màn hình nạp tiềnVào menu 'Nạp tiền (Deposit)' hoặc 'Nhận (Receive)' ở sàn giao dịch hay ví nhận.
2. Chọn coin và mạng lưới trướcKhi chọn nhận coin nào, qua mạng lưới nào, thì địa chỉ tương ứng sẽ hiện ra. Đổi coin hay mạng lưới thì địa chỉ cũng đổi, nên thứ tự rất quan trọng.
3. Sao chép địa chỉNhấn vào biểu tượng 'Sao chép' bên cạnh địa chỉ. Nếu có mã QR, giữa hai thiết bị di động thì quét QR cũng là cách an toàn.
4. Kiểm tra xem có cần Memo (Tag) khôngMột số coin và sàn giao dịch yêu cầu thêm một dãy số gọi là 'Memo' hoặc 'Tag' ngoài địa chỉ. Với các giao dịch dòng Ethereum trên MetaMask thường không có, nhưng nếu màn hình nhận có ô Memo thì nhất định phải kiểm tra và nhập cùng. Bỏ sót có thể khiến tiền nạp bị thất lạc.

Bước 4 — Gửi coin từ MetaMask

Khi đã chuẩn bị địa chỉ xong, ta sẽ thử gửi thật. Nếu là lần đầu, điều cốt yếu là đừng tham lam mà hãy bắt đầu với một số tiền rất nhỏ.

1. Nhấn Gửi (Send)Chọn coin cần gửi trong MetaMask rồi nhấn nút 'Send/Gửi'. Lúc này hãy kiểm tra lại xem mạng lưới ở phía trên có đúng là mạng lưới đã khớp ở Bước 2 không.
2. Dán địa chỉ nhậnDán địa chỉ đã sao chép ở Bước 3. Đối chiếu các ký tự đầu và cuối của địa chỉ vừa dán với bản gốc.
3. Nhập số lượng cần gửiTrước hết hãy nhập số tiền 'gửi thử một khoản nhỏ' (rất ít) để kiểm tra coin có đến nơi. Hãy kiểm tra loại coin và số lượng có đúng không.
4. Kiểm tra phí gas rồi gửiỞ màn hình tiếp theo, phí (phí gas) sẽ hiển thị. Hãy kiểm tra nội dung rồi nhấn 'Confirm/Xác nhận' để gửi.
5. Xác nhận đã đến nơi rồi mới gửi chính thứcChỉ sau khi đã xác nhận số tiền thử nghiệm đến nơi nhận bình thường, bạn mới gửi phần còn lại theo cùng cách.

Bước 5 — Phí gas (phí giao dịch) là gì?

Phí gas (gas fee) là phí trả cho mạng lưới xử lý giao dịch. Nếu ví như giao hàng thì nó giống phí vận chuyển.

Đây không phải khoản mà sàn giao dịch hay MetaMask lấy đi, mà là chi phí trả cho mạng blockchain đó để xử lý giao dịch.

• Phí gas không trả bằng coin bạn gửi, mà bằng 'coin gốc của mạng lưới đó'. Mạng Ethereum thì cần ETH, Arbitrum thì cần ETH, BSC thì cần BNB.
• Vì vậy nếu chỉ có USDT mà không có chút ETH nào, bạn có thể không gửi được USDT trên mạng Ethereum. Hãy chừa lại một ít coin để trả phí gas.
• Phí gas không cố định mà lên xuống tùy theo mức độ đông đúc của mạng lưới tại từng thời điểm. Ethereum Mainnet có lúc đắt, còn những nơi như Arbitrum thường rẻ hơn nhiều.

Bước 6 — Xác nhận giao dịch (explorer)

Nhấn nút gửi không có nghĩa là đã xong. Mạng lưới thường mất từ vài chục giây đến vài phút để xử lý.

Bạn có thể tự xem tiến trình ở một trang tra cứu gọi là 'block explorer'. Việc này tương tự như tra cứu biên lai giao dịch.

1. Mở lịch sử giao dịchNhấn vào giao dịch vừa gửi trong tab 'Hoạt động (Activity)' của MetaMask.
2. Chuyển sang explorerNhấn vào liên kết 'View on block explorer (Xem trên block explorer)' ở màn hình chi tiết, trang tra cứu của mạng lưới tương ứng sẽ mở ra. (Ví dụ: Ethereum là Etherscan)
3. Kiểm tra trạng tháiNếu hiển thị 'Success/Confirmed (thành công, đã xác nhận)' và số xác nhận (confirm) tăng dần thì giao dịch đã xử lý bình thường. Nếu là 'Pending (đang chờ)' thì hãy đợi thêm một chút.
4. Xác nhận lần cuối ở bên nhậnDù explorer báo thành công, tiền nạp vào sàn giao dịch chỉ được phản ánh vào số dư khi đạt đủ số confirm mà sàn quy định. Hãy kiểm tra lần cuối xem tiền có thực sự vào số dư ở bên nhận chưa.

Nếu đã khá lâu mà vẫn chưa đến nơi, trước tiên hãy kiểm tra trạng thái giao dịch trên explorer (thành công hay thất bại), và xem mạng lưới đã gửi với mạng lưới bên nhận có khớp nhau không. Hầu hết các vấn đề 'không thấy tiền vào' đều bắt nguồn từ mạng lưới không khớp.

Nếu bạn gửi coin sang sàn giao dịch nước ngoài để giao dịch hợp đồng tương lai (futures), về quy trình sau khi nạp tiền, bạn nên tham khảo thêm hướng dẫn → 'Cách giao dịch hợp đồng tương lai' sẽ rất hữu ích.

Tóm tắt các quy tắc an toàn cần nhớ

• Cụm từ khôi phục (seed phrase) cấm chia sẻ cho bất kỳ ai. Ai hỏi đến thì chắc chắn là lừa đảo.
• Mạng lưới của bên gửi và bên nhận phải giống nhau đến từng chữ.
• Đừng gõ tay địa chỉ mà hãy sao chép. Sau khi dán hãy đối chiếu các ký tự đầu và cuối.
• Với nơi gửi lần đầu, nhất định phải gửi thử khoản nhỏ → xác nhận đã đến → gửi chính thức.
• Hãy chừa lại một ít coin gốc (ETH, BNB, v.v.) để trả phí gas.
• Giao dịch không thể hủy hay hoàn lại. Kiểm tra lần cuối trước khi nhấn Confirm.