การย่อตัว (Pullback)
ราคาไม่เคยวิ่งเป็นเส้นตรงแม้ตอนไปทางเดียว มันขึ้นแบบขั้นบันได ถอยแบบคลื่นแล้วค่อยไปต่อ เช่น บิตคอยน์ขึ้นจาก 60,000 ดอลลาร์ไป 66,000 ดอลลาร์ แล้วโดนกดลงมาที่ 63,000 ดอลลาร์ เท่ากับคืนไป 3,000 ดอลลาร์จากที่ขึ้นมา 6,000 ดอลลาร์ ภาษาเทรดเรียกว่า 'ย่อลงมา 50% ของขาขึ้น' การถอยชั่วคราวแบบนี้แหละคือการย่อตัว (Pullback)
เหตุผลที่เทรดเดอร์ชอบ Pullback ก็ง่ายมาก แทนที่จะวิ่งไล่ซื้อบนยอดหลังราคาขึ้นมาไกลแล้ว รอให้ย่อแล้วซื้อถูกกว่าสักหน่อยย่อมดีกว่า จึงเกิดคำว่า 'ช้อนตอนย่อ' และความเชื่อที่ว่าเจอ Pullback ในเทรนด์ขาขึ้น = โอกาสเข้า ก็แพร่หลายไปทั่ว
มีตัวเลขตามธรรมเนียมด้วยว่าย่อแค่ไหนถึงเรียกว่า 'กำลังดี' ที่ดังสุดคือสัดส่วน Fibonacci อย่าง 38.2%, 50%, 61.8% ของขาที่วิ่งมาก่อนหน้า แต่เลขพวกนี้ไม่ได้มีเวทมนตร์อะไรมากไปกว่า 'คนจำนวนมากจ้องเลขเดียวกัน' ราคาบางทีก็หยุดแถวนั้น บางทีก็ทะลุผ่านไปเฉย ๆ
ปัญหาที่ยากจริงอยู่ตรงอื่น ตอนที่ราคากำลังลง เราแยกไม่ออกหรอกว่านี่คือการย่อชั่วคราวหรือเทรนด์กลับตัวไปแล้ว เชื่อว่าเป็นแค่ย่อเลยเข้าซื้อ แต่ถ้าจริง ๆ คือกลับตัว ก็เท่ากับยื่นมือรับมีดที่กำลังร่วง ความต่างของสองอย่างนี้จะชัดก็ต่อเมื่อเวลาผ่านไปแล้ว และไม่มีเส้นไหนบนกราฟการันตีล่วงหน้าได้
ดังนั้นมองแนวคิด Pullback เป็นกรอบช่วยเข้าใจว่าราคาโดยธรรมชาติวิ่งซิกแซ็ก มากกว่าเป็น 'สูตรลับซื้อของถูก' จะปลอดภัยกว่า ก่อนจะตกใจขายเพราะย่อครั้งเดียว หรือรีบช้อนเพียงเพราะมันย่อ ลองนับดูก่อนว่าในอดีตจุดแบบนี้เกิดอะไรขึ้นจริง ๆ
What the data actually shows
Barobara นับผลงานในอดีตของสัญญาณดัง ๆ ที่พยายามจับ 'จุดที่ย่อลงมาลึก' แล้วเปิดเผยทั้งหมด เช่น บันทึกย้อนหลังของสัญญาณ RSI Oversold ที่มองว่าโดนขายหนักเกินไปในเวลาสั้น ๆ หรือบันทึกย้อนหลังของสัญญาณแท่งแดง 3 แท่งติด ที่แท่งเทียนโดนกดต่อเนื่อง จะเห็นว่าหลังจากนั้นราคาขึ้นกับลงใกล้เคียงครึ่งต่อครึ่ง แปลว่าความเชื่อ 'ย่อแล้วเดี๋ยวเด้ง' ไม่ได้ยืนยันชัดเจนในข้อมูล และแน่นอน นี่ก็เป็นแค่การกระจายในอดีต ไม่ใช่ตัวเลขพยากรณ์ครั้งถัดไป
Common misconceptions
"ช้อนตอนย่อคือปลอดภัย?" ย่อหรือกลับตัวแยกได้หลังจบเท่านั้น ทุกจุดระหว่างขาลงล้วนดูเหมือน 'จุดย่อน่าช้อน' และมีแค่บางจุดที่ผลออกมาทีหลังว่าใช่จริง ลำพังข้อเท็จจริงว่ามันย่อ ไม่ได้การันตีความปลอดภัยอะไรเลย
"ย่อถึง 50% หรือ 61.8% แล้วจะเด้ง?" สัดส่วน Fibonacci เป็นธรรมเนียมที่คนจำนวนมากใช้อ้างอิง ไม่ใช่กฎที่ราคาต้องเชื่อฟัง เคสที่หยุดตรงนั้นพอดีคือเคสที่คนจำได้ ส่วนเคสที่ทะลุร่วงต่อก็มีถมเถไป
FAQ
Q. แยกการย่อตัวกับการกลับเทรนด์ยังไง?
แบบเรียลไทม์ไม่มีวิธีแยกให้ชัวร์ ผ่านไปแล้วถ้าราคากลับไปวิ่งทางเดิมก็เรียกว่าย่อ ถ้าวิ่งไปทางใหม่ต่อก็เรียกว่ากลับตัว เป็นการตั้งชื่อย้อนหลังทั้งนั้น เทรดเดอร์จำนวนมากเลยทุ่มพลังไปที่การกำหนดล่วงหน้าว่า 'ถ้าคิดผิดจะออกตรงไหน' (จุดตัดขาดทุน) แทน
Q. ขาลงแล้วเด้งขึ้นสั้น ๆ ก็นับเป็น Pullback เหรอ?
ใช่ การเด้งชั่วคราวในเทรนด์ขาลงก็คือ Pullback เหมือนกัน วงการมีชื่อเล่นให้ว่า 'Dead Cat Bounce' ใช้ในบริบทเตือนว่าการเด้งในตลาดขาลงไม่ได้แปลว่าเจอจุดต่ำสุดแล้ว