Dominance (độ thống trị)
Vốn hóa = giá × lượng coin đang lưu hành, thể hiện lượng tiền đang nằm trong đồng coin đó lớn cỡ nào. Dominance coi cả thị trường coin như một chiếc bánh và đo miếng bánh của một đồng coin to đến đâu. Miếng của Bitcoin trong chiếc bánh đó chính là Bitcoin dominance.
Điều quan trọng: dominance là tỷ lệ, không phải giá. Kể cả giá Bitcoin không nhúc nhích một đồng nào, nếu altcoin đồng loạt tăng sốc khiến cả chiếc bánh phình từ 4.000 tỷ lên 5.000 tỷ USD thì dominance của Bitcoin vẫn rơi từ 60% xuống 48%. Ngược lại, giữa lúc cả thị trường lao dốc mà altcoin rơi mạnh hơn, thì dù giá Bitcoin giảm, dominance vẫn tăng.
Dù vậy người ta vẫn xem dominance vì muốn ước đoán tiền trong thị trường đang dồn về đâu. Lời đồn phổ biến là: thị trường bất an thì tiền dồn về Bitcoin — đồng coin to xác và lâu đời hơn cả (dominance tăng); thị trường hưng phấn thì tiền tràn sang altcoin để săn lợi nhuận lớn hơn (dominance giảm).
Từ đây sinh ra câu nói nổi tiếng “dominance gãy là tới altcoin season” — kỳ vọng dòng tiền từng dồn vào Bitcoin sẽ chảy sang altcoin khiến altcoin đồng loạt tăng. Vì quá khứ từng có những giai đoạn như vậy thật nên lời đồn lan rộng. Có người còn xem thêm dominance của stablecoin (coin neo theo USD) để ước lượng “lượng tiền đã chạy sang trú ẩn bằng tiền mặt là bao nhiêu”.
Nhưng chỉ số dạng tỷ lệ luôn có bẫy. Một chuyển động của dominance có thể trộn lẫn những tình huống hoàn toàn khác nhau: “Bitcoin tăng”, “altcoin giảm”, “cả hai cùng giảm nhưng altcoin giảm sâu hơn”. Nghĩa là chỉ nhìn dominance thì thậm chí không biết nổi thị trường đang tăng hay đang giảm.
What the data actually shows
Cách kiểm chứng của Barobara là đếm “khi chỉ báo này ở trạng thái đó, quá khứ thực sự có gì theo sau”. Với dominance cũng phải đặt đúng câu hỏi ấy — lời đồn kiểu “dominance gãy thì altcoin tăng” thì nhiều người nghe nhưng hiếm ai đếm bằng con số. Khi Barobara đếm thật các tín hiệu biểu đồ Bitcoin, phần lớn cho kết quả tăng giảm sau đó gần như 50-50 (xem theo từng tín hiệu ở danh mục setup). Nổi tiếng và có sức dự đoán là hai chuyện khác nhau, nên cũng không có lý do gì để tin lời đồn về dominance mà không kiểm chứng.Common misconceptions
“Dominance giảm thì altcoin season sẽ đến” — quá khứ từng vài lần như vậy không có nghĩa nó thành quy luật. Dominance giảm có thể do altcoin tăng sốc, nhưng cũng có thể do một mình Bitcoin suy yếu, và kết quả đầu tư altcoin trong hai tình huống đó hoàn toàn khác nhau.
“Dominance tăng = giá Bitcoin tăng” — dominance là tỷ lệ. Giữa lúc cả thị trường rơi mà altcoin rơi sâu hơn thì dominance vẫn tăng. Dominance tăng không có nghĩa người cầm Bitcoin đang có lãi.
FAQ
Q. Xem Bitcoin dominance ở đâu?
Có thể xem miễn phí trên TradingView (mã BTC.D), CoinMarketCap, CoinGecko. Nhưng phạm vi coin được tính vào khác nhau giữa các trang nên con số có thể chênh chút ít. Nên dùng để nhìn dòng chảy hơn là bám vào giá trị tuyệt đối.
Q. Dominance xuống dưới bao nhiêu % thì là altcoin season?
Không có ngưỡng nào được kiểm chứng. Người ta truyền nhau những con số như 40% hay 50% nhưng chưa từng có căn cứ được xác nhận, và cấu trúc thị trường cũng liên tục thay đổi — như tỷ trọng stablecoin phình to — nên khó mà bê nguyên ngưỡng của quá khứ vào hiện tại.