Chỉ số Sợ hãi & Tham lam (Fear & Greed)
Chỉ số Sợ hãi & Tham lam là nhiệt kế đo không khí chứ không đo giá. Người ta chia khoảng đại khái: 0~25 là sợ hãi cực độ, 25~45 sợ hãi, 45~55 trung lập, 55~75 tham lam, 75~100 tham lam cực độ. Ví dụ chỉ số 15 nghĩa là thị trường vừa lao dốc và tất cả đang co rúm lại.
Nguyên liệu mỗi nơi làm mỗi khác, nhưng chỉ số được dùng rộng rãi bên coin thường trộn những thứ này — giá dao động gấp gáp đến đâu (biến động), giao dịch sôi động ra sao và nghiêng về hướng nào, chuyện coin trên mạng xã hội nóng cỡ nào, Bitcoin dominance, lượng tìm kiếm. Từng thứ riêng lẻ nhiễu quá nặng nên người ta gộp nhiều thứ thành một con số.
Cách phần lớn mọi người dùng chỉ số này là nghĩ ngược: thực hành bằng con số câu châm ngôn xưa “mua khi người khác sợ hãi, bán khi người khác tham lam”. Kỳ vọng là sợ hãi cực độ thì đáy chắc gần rồi, tham lam cực độ thì đỉnh chắc gần rồi.
Nhưng có điều cần cẩn trọng. Chỉ số rơi xuống 10 là bản tóm tắt quá khứ rằng đã có một cú giảm mạnh, không phải lời báo trước rằng đợt giảm đã kết thúc. Trong các thị trường giảm lớn, có những lúc chỉ số nằm lì ở vùng sợ hãi cực độ nhiều tuần liền trong khi giá vẫn tiếp tục rơi. Tham lam cực độ cũng vậy: trong thị trường tăng mạnh, chỉ số cao được duy trì rất lâu trong khi giá còn tăng tiếp.
Về bản chất, nguyên liệu của chỉ số này toàn là dữ liệu tính đến hôm qua. Biến động, khối lượng, lượng nhắc trên mạng xã hội — đều là chuyện đã xảy ra. Vì thế nên dùng chỉ số Sợ hãi & Tham lam như tấm gương soi trạng thái thị trường hiện tại, chứ không phải kính viễn vọng nhìn về phía trước.
What the data actually shows
“Mua lúc sợ hãi cực độ là thắng” cũng là một mệnh đề cần được backtest đếm thử, chứ không phải sự thật hiển nhiên. Khi Barobara đếm các tín hiệu biểu đồ Bitcoin theo đúng cách đó, phần lớn tín hiệu cho kết quả tăng giảm sau đó gần như 50-50 (danh mục setup). Chỉ số tâm lý chẳng có lý do gì để là ngoại lệ. Cách dùng trung thực là coi chỉ số Sợ hãi & Tham lam như nhiệt kế xem “không khí đang nghiêng bên nào”, chứ đừng nối thẳng nó vào nút mua/bán.Common misconceptions
“Sợ hãi cực độ là tín hiệu đáy” — sợ hãi cực độ chỉ là bản tóm tắt “đã giảm mạnh rồi”, không có nghĩa “đã giảm xong”. Trong những thị trường giảm kéo dài, từng có giai đoạn chỉ số nằm ở vùng sợ hãi cực độ nhiều tuần trong khi giá vẫn xuống tiếp.
“Chỉ số dự đoán được tương lai” — nguyên liệu toàn là dữ liệu quá khứ (biến động, khối lượng, lượng nhắc tính đến hôm qua) nên bản chất nó là chỉ báo nhìn về phía sau. Nó cho biết tâm lý đang ở cực đoan, nhưng không cho biết khi nào cực đoan đó được giải tỏa.
FAQ
Q. Ai làm ra chỉ số Sợ hãi & Tham lam?
Nhiều nơi tự làm phiên bản của mình. Bên coin thì chỉ số của alternative.me nổi tiếng, bên chứng khoán thì Fear & Greed Index của CNN là bản gốc. Nguyên liệu và trọng số khác nhau nên cùng một ngày con số có thể khác nhau; thay vì bám giá trị tuyệt đối, nên theo dõi dòng chảy bên trong một chỉ số.
Q. Chỉ số từng chạm gần 0 hay 100 chưa?
Trong các cú sập hay cú bùng nổ lớn, giá trị cực đoan như hàng đơn vị hay vùng 90 có xuất hiện thật. Bản thân việc hiếm gặp đến thế là một thông tin, nhưng chạm giá trị cực đoan không có nghĩa hướng đi lập tức đảo chiều. Trạng thái cực đoan có khi kéo dài rất lâu.