RSI (Chỉ số sức mạnh tương đối)
RSI được tính thế này: lấy 14 nến gần nhất, tính trung bình biên độ tăng của những nến tăng và trung bình biên độ giảm của những nến giảm, rồi so sánh hai bên. Biên độ tăng lớn hơn thì RSI lên trên 50, nhỏ hơn thì xuống dưới 50. Ví dụ trong 14 nến gần nhất, trung bình biên độ tăng là 2% và giảm là 1% thì RSI ra khoảng 67. Nếu chỉ toàn tăng không giảm, RSI tiến sát 100; chỉ toàn giảm thì tiến sát 0.
Điều quan trọng là RSI đo độ lệch của chuyển động gần đây, không phải mức cao thấp của giá. Bitcoin ở 100 triệu won hay 50 triệu won không quan trọng — nó chỉ nhìn 14 nến gần nhất chuyển động một chiều đến đâu. Vì thế cùng một mức giá, RSI hôm qua và hôm nay có thể khác hẳn nhau.
Các ngưỡng số là quy ước đã thành lệ. Gọi dưới 30 là quá bán, trên 70 là quá mua vốn là tiêu chuẩn do Welles Wilder — người tạo ra chỉ báo — đề xuất năm 1978 rồi được truyền lại nguyên vẹn, chứ không phải con số có căn cứ như định luật vật lý. Cũng có người theo dõi riêng các mức cực đoan hơn: dưới 20, trên 80.
Nhiều trader kỳ vọng nhịp hồi khi RSI dưới 30 và nhịp điều chỉnh khi trên 70 — tâm lý "lực bán đã kiệt thì kiểu gì cũng quay lại một nhịp". Nhưng có cả tính chất ngược lại: trong thị trường giảm mạnh, RSI có thể nằm lì dưới 30 nhiều ngày trong khi giá tiếp tục rơi; trong thị trường tăng mạnh, RSI dính trên 70 mà giá vẫn leo tiếp. RSI ở mức cực đoan cũng có thể có nghĩa là xu hướng hiện tại đang mạnh đến thế.
Vì vậy, đọc RSI chính xác nhất là như một bảng trạng thái — "thị trường gần đây đang lệch về một phía chừng này" — chứ không phải cái nút bảo "mua đi/bán đi". Còn sau đó giá thực sự đi hướng nào thì phải đếm bằng dữ liệu quá khứ chứ không phải bằng cảm giác.
What the data actually shows
Baro đếm toàn bộ các trường hợp quá khứ trên biểu đồ Bitcoin: sau khi tín hiệu RSI bật lên, giá thực sự ra sao — và công khai nguyên dạng. Nói trước kết quả: ở phần lớn các vùng, số lần tăng và giảm không lệch khỏi 50-50 bao nhiêu. Có những điều kiện tỷ lệ thắng trông cao, nhưng đó có thể là ảo giác do đặt mục tiêu giá quá gần, hoặc trừ phí xong giá trị kỳ vọng thành âm. Hãy tự kiểm tra: kết quả thực tế RSI quá bán (khung 1h), kết quả thực tế RSI quá mua (khung 1h), vùng cực đoan hơn xem RSI quá bán sâu (khung 1D). Ảnh hưởng của phí lên kết quả xem tại hướng dẫn phí giao dịch.Common misconceptions
Hiểu lầm phổ biến nhất là "RSI dưới 30 = tín hiệu mua". Dưới 30 chỉ là nhãn trạng thái "gần đây bị bán nhiều", không phải bảo đảm xác suất tăng từ đây cao hơn. Trong dữ liệu quá khứ thực tế, số lần bật lên và số lần rơi tiếp trộn lẫn gần như ngang nhau. Hiểu lầm thứ hai là "RSI trên 70 = sắp sập", nhưng ở đầu những đợt tăng lớn, RSI có thể dính trên 80 mà giá còn tăng thêm rất nhiều. Quá mua không phải điềm báo giảm giá — nó cũng có nghĩa là "lực mua đang mạnh đến thế".
FAQ
Q. RSI xuống dưới 30 thì nên mua chứ?
Không có đáp án định sẵn. RSI dưới 30 chỉ cho biết sự thật "bị bán nhiều trong thời gian ngắn", còn sau đó giá tăng hay giảm là chuyện khác. Baro đã đếm toàn bộ trường hợp quá khứ — phần lớn gần 50-50. Khuyên bạn xem phân phối thực tế trước khi quyết định.
Q. Vì sao chu kỳ RSI là 14? Dùng số khác được không?
14 là quy ước do người tạo chỉ báo đề xuất; nhiều người dùng 7, 21 hay chu kỳ khác. Rút ngắn chu kỳ thì tín hiệu xuất hiện thường xuyên hơn nhưng nhiễu nhiều hơn; kéo dài thì tín hiệu thưa nhưng chậm chạp hơn. Kiểu nào cũng không sinh ra khả năng đoán trúng tương lai.