CCI (chỉ số kênh hàng hóa)
Ý tưởng của CCI là “giá đang lệch bao xa khỏi con đường nó thường đi”. Mỗi nến lấy trung bình của giá cao nhất, thấp nhất và đóng cửa làm giá đại diện, rồi đo xem giá đại diện này cách trung bình của 20 nến gần nhất bao xa. Nó còn tính đến biên độ dao động thường ngày: lệch cỡ bình thường thì ra số nhỏ, lệch xa hơn hẳn bình thường thì ra số lớn.
Đọc thang đo thế này: quanh 0 là gần mức trung bình, trên +100 là vượt phạm vi thường ngày lên phía trên, dưới -100 là lệch xuống phía dưới. Theo thiết kế của người tạo ra chỉ báo, khoảng 70~80% giá trị nằm trong ±100, nên ngoài ±100 nghĩa là “vùng lệch hiếm gặp”. Không bị nhốt trong 0~100 như RSI, nên khi tăng sốc hay giảm sốc CCI có thể chạy tới ±200, ±300.
Chữ “hàng hóa (Commodity)” trong tên là vì chỉ báo này ra đời năm 1980 để phân tích thị trường nguyên liệu (hợp đồng tương lai hàng hóa như vàng, ngũ cốc). Giờ thì cổ phiếu hay coin, cứ có dữ liệu giá là dùng được. Đừng vì cái tên mà tưởng nó là chỉ báo gì đặc biệt.
Cách diễn giải chia hai phe. Một phe theo hồi quy về trung bình: dưới -100 là “đã lệch quá xa khỏi con đường quen thì sẽ quay về trung bình” nên kỳ vọng bật lại. Phe kia theo xu hướng: đọc cú vượt +100 là “bằng chứng một chuyển động mạnh đã bắt đầu” và đi theo chính hướng đó. Cùng một con số mà hai cách hiểu trái ngược cùng tồn tại.
Bên nào đúng thì tùy trạng thái thị trường. Thị trường đi ngang thì có vẻ hay quay về, thị trường có xu hướng thì CCI thường nằm lì ngoài ±100 trong khi giá cứ đi tiếp. Rắc rối ở chỗ: đang là thị trường đi ngang hay có xu hướng thì phải qua rồi mới biết. Rốt cuộc, cách dùng trung thực là đọc CCI như dấu hiệu trạng thái “giá đã lệch khỏi phạm vi thường ngày”, còn tiếp theo ra sao thì kiểm chứng bằng dữ liệu quá khứ.
What the data actually shows
Sau khi CCI xuống dưới -100, Bitcoin có thật sự bật lại không? Vượt +100 rồi có thật sự tăng tiếp không? — Barobara đếm toàn bộ các trường hợp trong quá khứ và công khai nguyên trạng phân phối kết quả. Kết luận: cũng như các chỉ báo quá mua/quá bán khác, nhìn chung quanh mức 50-50. Kết quả thực tế CCI quá bán (khung 1 giờ), kết quả thực tế CCI quá mua (khung 1 giờ), nhịp dài hơn thì xem quá bán khung ngày. Kể cả khi có điều kiện trông tỷ lệ thắng cao, đó có thể là ảo giác do cách đặt mục tiêu chốt lời, nên khuyên bạn xem cả giá trị kỳ vọng ở danh mục setup.Common misconceptions
Hiểu lầm thường gặp là “CCI dưới -100 = đang bị định giá thấp, nên mua”, nhưng CCI chẳng liên quan gì đến định giá. Nó chỉ đo mức lệch khỏi trung bình 20 nến gần nhất, nên trong xu hướng giảm, chuyện CCI nằm lì dưới -100 trong khi giá tiếp tục rơi lại là điều tự nhiên. Cũng có người nói “CCI là chỉ báo chuyên cho hàng hóa nên không hợp với coin”, nhưng bản thân công thức tính là phép toán chung áp dụng được cho mọi dữ liệu giá. Ở thị trường nào thì nó cũng vậy: là dấu hiệu trạng thái, không phải công cụ dự đoán.
FAQ
Q. CCI và RSI khác nhau chỗ nào?
RSI đo tỷ lệ giữa lực tăng và lực giảm gần đây trong thang 0~100, còn CCI đo khoảng cách lệch khỏi giá trung bình trên thang không giới hạn. Khi biến động lớn cả hai đều chạy về cực nên trông giống nhau, nhưng khác biệt là CCI lệch càng xa thì con số càng phình to. Cả hai đều không phải công cụ dự đoán hướng đi.
Q. CCI vượt +200 rồi. Giờ giá sẽ giảm chứ?
Không thể biết. +200 nghĩa là “đã lệch rất xa khỏi phạm vi thường ngày”, và điều đó có thể là dấu hiệu sắp giảm, cũng có thể là bằng chứng một đợt tăng rất mạnh đang diễn ra. Trong xu hướng mạnh, giá trị cực đoan thường được duy trì trong khi giá cứ đi tiếp. Câu trả lời trung thực duy nhất là xem phân phối thực tế: những tình huống tương tự trong quá khứ đã kết thúc thế nào.