Overbought·Oversold
ในตลาดมีอินดิเคเตอร์ที่ทำหน้าที่เหมือนปรอทวัดไข้ คอยวัดว่าการเคลื่อนไหวของราคาช่วงหลังไปข้างเดียวแรงแค่ไหนแล้วแปลงเป็นตัวเลข พอตัวเลขทะลุเกณฑ์ด้านบนจะเรียกว่า Overbought (ขึ้นเยอะไป เร็วไป) ทะลุเกณฑ์ด้านล่างจะเรียกว่า Oversold (โดนขายเยอะไป เร็วไป)
แต่ละอินดิเคเตอร์ใช้เกณฑ์ต่างกัน RSI ใช้เหนือ 70 เป็น Overbought ต่ำกว่า 30 เป็น Oversold Stochastic ใช้เหนือ 80 กับต่ำกว่า 20 ส่วน CCI ใช้เหนือ +100 กับต่ำกว่า -100 เช่น ถ้าบิตคอยน์ร่วง 5% ในวันเดียว RSI มักหลุด 30 พร้อม ๆ กับ Stochastic ที่หลุด 20 หลายอินดิเคเตอร์ชี้ 'Oversold' พร้อมกันจึงเป็นเรื่องปกติมาก
ทำไมต้องตั้งชื่อเรียกสภาพแบบนี้ด้วย? เพราะเทรดเดอร์จำนวนมากมีความคาดหวังว่า 'อะไรที่เหวี่ยงไปสุดทางเดี๋ยวก็ดีดกลับ' Oversold ก็เล็งเด้ง Overbought ก็เล็งย่อ เป็นสัญชาตญาณแบบหนังยาง — ดึงจนสุดแล้วปล่อยเดี๋ยวก็คืนตัว
แต่ตลาดไม่ใช่หนังยางเสมอไป ในขาลงแรง ๆ สภาพ Oversold ค้างอยู่อย่างนั้นแล้วราคาก็ลงต่อไปเรื่อย ๆ ส่วนขาขึ้นแรง ๆ ก็ Overbought ค้างเป็นสัปดาห์ ๆ พร้อมราคาที่ขึ้นต่อ Overbought·Oversold บอกได้แค่ข้อเท็จจริงว่า 'เอียงแล้ว' แต่ไม่บอกว่าความเอียงนั้นจะดีดกลับหรือลากยาวต่อ
มีอีกเรื่องต้องระวัง เวลาหลายอินดิเคเตอร์ชี้ Oversold พร้อมกัน มันให้ความรู้สึกเหมือนหลักฐานกองสูงขึ้น แต่อินดิเคเตอร์พวกนี้ส่วนใหญ่คำนวณจากข้อมูลราคาชุดเดียวกันด้วยสูตรที่ต่างกันนิดหน่อย มันเลยขยับไปด้วยกันแทบตลอดอยู่แล้ว สามตัวติดพร้อมกันไม่ได้แปลว่าหลักฐานคูณสาม
What the data actually shows
Barobara เปิดเผยเคสในอดีตทั้งหมดว่าหลังสัญญาณ Overbought·Oversold ติดขึ้นมา ราคาบิตคอยน์ไปทางไหนจริง ๆ บอกไว้ก่อนเลยว่าทั้ง 'Oversold แล้วเด้ง' และ 'Overbought แล้วร่วง' ส่วนใหญ่ใกล้ครึ่งต่อครึ่ง มีความเอียงนิดหน่อยตามเงื่อนไขเท่านั้น ลองเทียบรายอินดิเคเตอร์ดูเอง: RSI Oversold, Stochastic Oversold, CCI Oversold ฝั่งตรงข้ามดูที่ RSI Overbought, Stochastic Overbought รายการอัตราชนะ·ค่าคาดหวังของทุกสัญญาณอยู่ในแคตตาล็อกเซ็ตอัปCommon misconceptions
ความเข้าใจผิดข้อแรก: 'Oversold = ของถูก นี่แหละจุดต่ำสุด' Oversold วัดความเอียงของการเคลื่อนไหวช่วงหลัง ไม่ใช่คำประเมินว่าราคาถูก ในตลาดจริงมีเคสที่ Oversold แล้วราคาหายไปอีกครึ่งหนึ่งด้วยซ้ำ ความเข้าใจผิดข้อสอง: 'RSI, Stochastic, CCI Oversold พร้อมกันหมด = เหตุผลซื้อสุดแข็งแกร่ง' อินดิเคเตอร์พวกนี้สรุปข้อมูลราคาชุดเดียวกันคนละมุม มันเลยขยับด้วยกันโดยธรรมชาติ การติดพร้อมกันหลายตัวส่วนใหญ่เป็นเพราะสูตรคำนวณซ้อนทับกัน ไม่ใช่เพราะสัญญาณแรง
FAQ
Q. ซื้อตอน Oversold ขายตอน Overbought จะได้กำไรไหม?
มันไม่เวิร์กแบบตรงไปตรงมาขนาดนั้น Barobara นับเคสในอดีตทั้งหมดแล้วพบว่าหลัง Oversold ราคาขึ้นกับลงใกล้เคียงครึ่งต่อครึ่ง บางเงื่อนไขพอหักค่าธรรมเนียมแล้วค่าคาดหวังติดลบด้วยซ้ำ อ่านมันเป็นป้ายบอกสถานะ ไม่ใช่กลยุทธ์ จะปลอดภัยกว่า
Q. เกณฑ์ Overbought·Oversold (70/30, 80/20) ใครเป็นคนตั้ง?
เป็นธรรมเนียมที่ผู้คิดค้นอินดิเคเตอร์แต่ละตัวเสนอไว้แล้วใช้ต่อ ๆ กันมา ไม่ใช่กฎของตลาด เป็นแค่ขีดสเกลเพื่อความสะดวก ขยับเกณฑ์นิดหน่อยไม่ได้ทำให้ทายแม่นขึ้น สิ่งสำคัญไม่ใช่ตัวเลขเกณฑ์ แต่คือบันทึกว่าตอนทะลุเกณฑ์แล้วเกิดอะไรขึ้นจริง