Ký quỹ (Isolated · Cross)
Ký quỹ giống như tiền đặt cọc thuê nhà. Đó là khoản tiền bạn gửi trước, để nếu có chuyện gì xảy ra trong lúc dùng "căn phòng" (vị thế) thì sẽ bị trừ từ đây. Ví dụ, bạn nạp 1 triệu won làm ký quỹ và dùng đòn bẩy 10x thì có thể mở một vị thế trị giá 10 triệu won. Tiền thật của bạn bị khóa chỉ là 1 triệu won, còn 9 triệu won kia coi như sàn cho bạn mượn.
Vấn đề là lãi lỗ được tính trên toàn bộ kích thước vị thế (10 triệu won). Nếu giá đi ngược hướng của bạn 5%, tức là lỗ 5% trên vị thế — 500 nghìn won — thì một nửa ký quỹ đã bay mất. Giá đi ngược 10% là 1 triệu won ký quỹ biến mất hoàn toàn. Giá chỉ nhúc nhích 10% nhưng tiền của bạn mất 100% — đó chính là cấu trúc cốt lõi của giao dịch đòn bẩy.
Ký quỹ isolated là cách dựng vách ngăn cho từng vị thế. Nếu bạn quyết định chỉ đặt 1 triệu won cho vị thế này, thì trong trường hợp xấu nhất bạn cũng chỉ mất đúng 1 triệu won đó. Mức lỗ tối đa rất rõ ràng, nên người mới làm quen với futures thường bắt đầu từ kiểu này.
Ký quỹ cross thì không có vách ngăn — toàn bộ ví futures trở thành một tấm khiên chung. Nếu số dư là 5 triệu won thì cả 5 triệu won đó cùng chống đỡ, nên vị thế khó bị thanh lý bởi những dao động thông thường. Đổi lại, nếu một vị thế sai lầm nghiêm trọng, chính vị thế đó có thể ăn mòn cả ví. Đây là sự đánh đổi giữa sức chịu đựng và mức lỗ tối đa.
Điều quan trọng là chọn isolated hay cross chẳng liên quan gì đến việc đoán đúng hướng giá. Chọn kiểu nào thì xác suất giá tăng vẫn y nguyên. Thứ thay đổi chỉ là cùng một biến động giá sẽ làm tài khoản của bạn rung lắc đến đâu, và trường hợp xấu nhất bạn mất tối đa bao nhiêu. Cài đặt ký quỹ là công cụ quản lý rủi ro, không phải công cụ dự đoán.
What the data actually shows
Ký quỹ không phải tín hiệu biểu đồ nên Baro không có thống kê tỷ lệ thắng riêng cho nó. Thay vào đó, hãy thử sắp xếp thứ tự thế này. Trước tiên, vào thống kê setup xem tín hiệu biểu đồ bạn quan tâm trong quá khứ thực sự đúng bao nhiêu — bạn sẽ thấy phần lớn đều gần mức 50-50. Nếu xác suất đoán đúng hướng chỉ quanh 50-50, thì ký quỹ và đòn bẩy trở thành câu hỏi "khi sai, mình chấp nhận mất tối đa bao nhiêu" chứ không phải "sẽ kiếm được bao nhiêu". Còn chi phí chắc chắn mất trong mỗi giao dịch thì xem ở so sánh phí giao dịch. Không có cài đặt ký quỹ nào thay đổi được phân phối xác suất trong quá khứ cả.Common misconceptions
"Cross nguy hiểm, isolated an toàn" — chỉ đúng một nửa. Dù dùng isolated, nếu bạn cứ liên tục chia ký quỹ vào nhiều vị thế với đòn bẩy cao thì tổng số tiền mất vẫn có thể phình to tùy ý. Isolated chỉ đặt trần cho "từng vị thế một" thôi. Còn "nạp nhiều ký quỹ thì kiếm được nhiều hơn" cũng là hiểu lầm. Lợi nhuận do kích thước vị thế và biến động giá quyết định; ký quỹ chỉ là tấm đệm giúp bạn trụ lâu hơn trước khi bị thanh lý. Nạp nhiều thì khó "nổ" hơn, nhưng khi nổ thì mất nhiều hơn — kỳ vọng lợi nhuận không hề tăng lên.
FAQ
Q. Nên dùng isolated hay cross?
Không có đáp án cố định. Muốn giới hạn lỗ rõ ràng theo từng vị thế thì dùng isolated, muốn khó bị thanh lý bởi những cú rung lắc tạm thời thì dùng cross — mục đích khác nhau. Nhưng không kiểu nào giúp bạn đoán đúng hướng nhiều hơn. Nếu mới bắt đầu, nhiều người chọn isolated với số tiền chấp nhận mất được, để làm quen với cấu trúc trước.
Q. Ký quỹ bị thiếu thì chuyện gì xảy ra?
Khi lỗ tích tụ khiến ký quỹ tụt xuống dưới mức duy trì tối thiểu mà sàn quy định, vị thế sẽ bị đóng cưỡng bức (thanh lý). Với isolated, bạn chỉ mất tối đa phần ký quỹ đã đặt cho vị thế đó; còn với cross, sàn sẽ kéo cả số dư khác trong ví ra chống đỡ, nên số tiền bị ăn mòn có thể lớn hơn nhiều.