Điều chỉnh ngược (Pullback)
Giá không đi thẳng tắp kể cả khi đang theo một hướng. Nó leo như cầu thang, dập dềnh như sóng — lùi lại rồi mới tiến tiếp. Ví dụ Bitcoin tăng từ 60.000 USD lên 66.000 USD rồi bị đẩy về 63.000 USD: trong 6.000 USD tăng được, giá đã trả lại 3.000 USD. Người ta gọi đó là "hoàn lại 50% mức tăng". Cú lùi tạm thời như vậy chính là pullback.
Lý do trader thích pullback rất đơn giản: thay vì đuổi mua ở đỉnh sau khi giá đã chạy một đoạn dài, mua lúc giá bị đè xuống thì được giá rẻ hơn một chút. Từ đó sinh ra khái niệm "mua ở nhịp chỉnh", và quan niệm xem pullback trong xu hướng tăng là cơ hội vào lệnh lan rất rộng.
Cũng có những con số quy ước về mức hoàn lại "vừa đẹp": 38.2%, 50%, 61.8% của đoạn chạy trước đó — các tỷ lệ Fibonacci nổi tiếng. Nhưng ngoài chuyện nhiều người cùng nhìn vào một chỗ, những con số này không có căn cứ thần kỳ nào. Giá có lúc dừng quanh đó, có lúc xuyên thẳng qua.
Vấn đề thực sự khó nằm ở chỗ khác: cú giảm này là pullback thoáng qua hay là xu hướng đã gãy hẳn — ngay tại thời điểm đó không thể phân biệt được. Tin là pullback mà mua vào, hóa ra là đảo chiều, thì bạn vừa bắt dao rơi. Sự khác biệt giữa hai thứ chỉ được xác nhận khi mọi chuyện đã qua, và không một đường kẻ nào trên biểu đồ bảo đảm trước điều đó.
Vì thế, nên đón nhận khái niệm pullback như một khung để hiểu rằng giá vốn dĩ chuyển động zigzag, hơn là một "bí kíp mua rẻ". Trước khi hoảng bán vì một nhịp đè, hay vội mua chỉ vì "giá đang bị đè", việc cần làm trước là đếm xem ở những chỗ như vậy, quá khứ đã thực sự xảy ra chuyện gì.
What the data actually shows
Baro đã đếm và công khai toàn bộ thành tích quá khứ của những tín hiệu tiêu biểu chuyên nhắm vào "chỗ bị đè sâu". Xem hồ sơ quá khứ của tín hiệu RSI quá bán — tín hiệu cho rằng giá bị bán quá tay trong thời gian ngắn — hay hồ sơ quá khứ của tín hiệu 3 nến giảm liên tiếp, sẽ thấy sau đó số lần giá tăng và giảm nhìn chung gần 50-50. Nghĩa là quan niệm "sau nhịp đè là nhịp hồi" không được xác nhận rõ ràng trong dữ liệu. Tất nhiên, đây cũng chỉ là phân phối quá khứ, không phải con số dự đoán lần tiếp theo.
Common misconceptions
"Mua ở nhịp chỉnh là an toàn?" Pullback hay đảo chiều xu hướng chỉ phân biệt được sau khi chuyện đã rồi. Mọi điểm giữa một cú giảm đều trông giống "nhịp chỉnh", và chỉ một phần trong số đó về sau mới hóa ra đúng là nhịp chỉnh. Bản thân việc giá đang bị đè không bảo đảm an toàn.
"Hoàn lại đến 50% hay 61.8% thì sẽ bật lên?" Tỷ lệ Fibonacci là tập quán được nhiều người tham khảo, không phải quy luật mà giá buộc phải tuân theo. Những lần giá dừng đúng chỗ đó thì được nhớ đến, còn những lần xuyên thủng đi luôn cũng nhiều không kém.
FAQ
Q. Phân biệt pullback với đảo chiều xu hướng thế nào?
Không có cách nào phân biệt chắc chắn theo thời gian thực. Sau này nhìn lại, nếu giá quay về hướng cũ thì gọi là pullback, nếu tiếp tục đi theo hướng mới thì gọi là đảo chiều — tên gọi được gắn sau khi sự việc đã xong. Vì vậy nhiều trader dồn sức vào việc định trước "nếu sai thì thoát ở đâu" (mức cắt lỗ) thay vì cố phân biệt.
Q. Trong thị trường giảm, cú tăng ngắn cũng là pullback à?
Đúng, nhịp hồi tạm thời trong xu hướng giảm cũng là pullback. Thị trường còn gọi nó bằng biệt danh "dead cat bounce". Cụm từ này được dùng trong ngữ cảnh: có nhịp hồi trong thị trường giảm không có nghĩa là đáy đã được xác nhận.