Hỗ trợ · Kháng cự
Nhìn biểu đồ một hồi, bạn sẽ để ý thấy có những vùng giá mà giá cứ hay dừng lại. Ví dụ Bitcoin cứ rơi về gần 95 triệu won là bật lên, lặp lại ba lần — trader gọi chỗ đó là hỗ trợ; còn cứ đến trước 100 triệu won là bị đẩy lùi — chỗ đó gọi là kháng cự. Đúng nghĩa đen: "chỗ được đỡ" và "chỗ bị chặn".
Vì sao những chỗ này hình thành? Vì giá mang theo ký ức của con người. Những người nhớ "lần trước bật lên từ 95 triệu won" sẽ treo lệnh mua quanh đó; những người "mua ở 100 triệu won rồi bị kẹp" sẽ chờ giá về vốn để bán. Đặc biệt các con số tròn trịa như 100 triệu won (round number) có khuynh hướng hút lệnh về. Tâm lý và các lệnh chờ chồng lên nhau khiến giá chần chừ quanh khu vực đó.
Một quan niệm thú vị là đổi vai. Người ta bảo khi giá vượt qua mốc 100 triệu won vốn là kháng cự, thì lần này chính 100 triệu won lại hoạt động như hỗ trợ. Lời giải thích đi kèm là tâm lý của những người "lần trước lỡ không mua được" chờ giá quay về là mua. Nghe hợp lý, nhưng không phải lần nào cũng diễn ra như vậy.
Cạm bẫy lớn nhất của hỗ trợ · kháng cự là tính chủ quan. Cùng một biểu đồ, mỗi người kẻ đường ở một chỗ khác nhau: người nối các đỉnh, người nối giá đóng cửa, người áng chừng bằng mắt. Hơn nữa, kẻ đường lên biểu đồ đã qua thì lúc nào trông cũng khớp — chỗ nào không khớp thì đơn giản là không kẻ. Cái này gọi là xác nhận hồi tố.
Vì vậy, an toàn nhất là xem hỗ trợ · kháng cự như "đường tham khảo đánh dấu trước những chỗ giá có thể phản ứng". Còn những chuyện kiểu chạm đường là bật lên, hay biết kẻ đường là ra tiền — đều là phóng đại chưa từng được dữ liệu xác nhận.
What the data actually shows
Hỗ trợ · kháng cự kẻ bằng tay thì mỗi người một khác nên rất khó kiểm chứng bằng thống kê. Vì thế Baro dùng một chỉ báo đại diện khách quan mà ai tính cũng ra y hệt — đỉnh và đáy của 20 nến gần nhất. Khoảnh khắc giá vượt đỉnh đó (Phá đỉnh 20 nến, khung 1h) và khoảnh khắc rơi thủng đáy đó (Thủng đáy 20 nến, khung 1h) trong quá khứ dẫn đến giá đi thế nào, Baro đếm và công khai nguyên dạng. Kết quả nhìn chung quanh 50-50 — là phân phối quá khứ, không phải dự đoán. So sánh với các tín hiệu khác tại danh mục setup.
Common misconceptions
"Mua ở hỗ trợ là an toàn?" Hỗ trợ chỉ là "chỗ từng dừng lại nhiều lần trong quá khứ", không bảo đảm lần này cũng dừng. Ngược lại, khi vùng hỗ trợ được nhiều người tin tưởng mua vào bị vỡ, hàng thất vọng tuôn ra cùng lúc còn khiến cú giảm dốc hơn. Không tồn tại chỗ nào an toàn cả.
"Có bí kíp kẻ đường chuẩn xác?" Đây là món các phòng "phím lệnh" hay rao bán. Trên biểu đồ đã qua, ai cũng kẻ được những đường khớp đẹp. Vấn đề là tương lai — không có phép kẻ vẽ nào cho biết giá sắp tới sẽ dừng ở đâu.
FAQ
Q. Tìm hỗ trợ và kháng cự thế nào?
Thường là tìm những vùng giá mà giá từng nhiều lần dừng hoặc quay đầu, rồi kẻ đường ngang. Nhưng đây là việc chủ quan — mỗi người kẻ một chỗ — nên nếu để kiểm chứng, dùng tiêu chí ai tính cũng ra như nhau, ví dụ đỉnh · đáy của một giai đoạn gần đây, sẽ có lợi hơn.
Q. Hỗ trợ vỡ thì chuyện gì xảy ra?
Theo quan niệm phổ biến, hỗ trợ đã vỡ thì lần này đóng vai kháng cự. Thực tế có lúc giá trượt tiếp luôn, có lúc hồi phục ngay. Không có kịch bản định sẵn — kiểm tra phân phối các trường hợp quá khứ là cách tiếp cận trung thực nhất.