ฟิวเจอร์สไม่มีวันหมดอายุ (Perp)
ฟิวเจอร์สดั้งเดิมคือ 'ข้อตกลงว่าจะซื้อขายกันที่ราคานี้ในภายหลัง' และฟิวเจอร์สแบบดั้งเดิมมีวันครบกำหนดไว้เคลียร์ข้อตกลง ฟิวเจอร์สไม่มีวันหมดอายุคือสินค้าเฉพาะตัวของตลาดคริปโตที่ตัดวันครบกำหนดทิ้งไปเลย ไม่มีหมดอายุก็ถือโพซิชันได้ทั้งวันหรือทั้งปี ชื่อ 'Perpetual (ตลอดกาล)' ก็มาจากตรงนี้
จุดที่ต่างจากการเทรดสปอตที่สุดคือ เราไม่ได้เป็นเจ้าของเหรียญจริง ๆ สปอตคือซื้อบิตคอยน์มาเก็บในกระเป๋า แต่ Perp คือสัญญาที่เอาเงินไปวางฝั่ง 'ขึ้น' หรือ 'ลง' ในตลาดขาลงจึงเปิด Short เดิมพันขาลงได้ด้วย การแทงได้ทั้งสองทางนี่แหละคือความต่างใหญ่จากสปอต
เลเวอเรจก็ติดมาเป็นของมาตรฐาน เช่น มีเงิน 1 ล้านวอน ใช้เลเวอเรจ 10 เท่า จะเปิดโพซิชัน 10 ล้านวอนได้ ราคาวิ่งตามทางเรา 3% ก็คือ 300,000 วอนเมื่อคิดจากโพซิชัน เท่ากับ +30% ของเงินเรา แต่ถ้าวิ่งสวน 3% ก็ -30% และถ้าสวน 10% มาร์จิ้น 1 ล้านวอนหายเกลี้ยงพร้อมโพซิชันถูกบังคับปิด (ลิควิเดชัน) สิ่งที่ถูกขยายไม่ใช่แค่กำไร ขาดทุนก็โดนขยายเท่ากันเป๊ะ
กลไกที่คอยกันปัญหาจากการไม่มีวันหมดอายุ — คือกันไม่ให้ราคาฟิวเจอร์สลอยห่างจากราคาสปอต — ก็คือ Funding Fee ทุก ๆ ไม่กี่ชั่วโมง ฝั่ง Long กับ Short จะจ่ายเงินก้อนเล็ก ๆ ให้กันเพื่อดึงราคาฟิวเจอร์สเข้าหาสปอต ยิ่งถือโพซิชันนาน ต้นทุน (หรือรายรับ) ตรงนี้ยิ่งสะสม การถือ Perp ระยะยาวจึงมีโครงสร้างกำไรขาดทุนต่างจากการถือสปอต
ทุกวันนี้ตลาดคริปโตมีหลายวันที่มูลค่าซื้อขาย Perp ใหญ่กว่าสปอตด้วยซ้ำ มันกลายเป็นสินค้าหลักไปแล้ว ซึ่งก็แปลว่าเข้าถึงง่ายมากด้วย แต่โดยโครงสร้างมันคือสินค้าที่พ่วงต้นทุนและความเสี่ยง 3 อย่างที่สปอตไม่มี — ลิควิเดชัน, Funding Fee และค่าธรรมเนียม — รู้ให้ชัดก่อนเริ่มจะดีที่สุด
What the data actually shows
สถิติเซ็ตอัปของ Barobara นับอัตราชนะและค่าคาดหวังในอดีตของสัญญาณกราฟแต่ละตัวจากการขยับของราคา BTC ผลส่วนใหญ่อยู่แถวครึ่งต่อครึ่ง พอเอาสัญญาณไปเทรดจริงด้วย Perp จะมีค่าธรรมเนียม (เข้าและออกสองรอบ) กับ Funding Fee ตลอดช่วงถือ ถูกหักเพิ่มเข้าไปอีก ยิ่งโอกาสถูกทิศใกล้ครึ่งต่อครึ่ง ต้นทุนพวกนี้ยิ่งกลายเป็นตัวชี้ขาดว่าผลลัพธ์สุดท้ายบวกหรือลบ ค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขเงินคืนของแต่ละกระดานดูได้ที่เปรียบเทียบค่าธรรมเนียมCommon misconceptions
"เพิ่มเลเวอเรจแล้วกำไรคาดหวังจะโตขึ้น" คือความเข้าใจผิด เลเวอเรจแค่ขยายการขยับราคาเดิมเป็นหลายเท่า โอกาสทายทิศถูกเท่าเดิมเป๊ะ ซ้ำร้ายยิ่งคูณสูง แค่ราคาแกว่งสวนนิดเดียวก็โดนล้าง สุดท้ายต่อให้ทายทิศถูกในภายหลัง โพซิชันก็หายไปก่อนแล้ว อีกอัน "Perp ไม่มีหมดอายุ งั้นถือยาวเหมือนสปอตก็ได้" ก็เป็นความคิดที่อันตราย ยิ่งถือนาน Funding Fee ยิ่งสะสมและยังโดนความเสี่ยงลิควิเดชันตลอดเวลา โครงสร้างกำไรขาดทุนของการถือยาวต่างจากสปอตคนละเรื่อง
FAQ
Q. Perp กับสปอตต่างกันยังไง?
สปอตคือซื้อเหรียญมาถือไว้จริง ๆ ส่วน Perp คือสัญญาเดิมพันทิศทางราคาโดยไม่มีเหรียญ Perp ใช้เลเวอเรจได้ Short ได้ แต่แลกกับความเสี่ยงลิควิเดชันและ Funding Fee ที่สปอตไม่มี
Q. บอกว่าไม่มีวันหมดอายุ แล้วทำไมโพซิชันถึงถูกบังคับปิดได้?
ไม่ใช่เพราะวันหมดอายุ แต่เพราะมาร์จิ้น เมื่อขาดทุนสะสมจนมาร์จิ้นต่ำกว่าระดับรักษาขั้นต่ำ กระดานจะเคลียร์โพซิชันให้โดยอัตโนมัติ (ลิควิเดชัน) คำว่า 'ไม่มีหมดอายุ' แปลว่าไม่มีลิมิตเวลา ไม่ได้แปลว่าไม่มีลิมิตขาดทุน